عبدالله امیدوار در کنار زنان لب بشقابی

سرزمين لب بشقابي ها

 مردم كشور چاد كه سال‌ها تحت نفوذ قدرت فرانسه اداره مي‌شدند در حدود پنجاه درصد مسلمان و بقيه مسيحي و ديگران به مذاهب ديگري هستند. در جنوب غربي چاد رودخانه‌هاي پهناور «چاري»، و «لوگون» قرار دارند. حد متوسط باران در اين مناطق سه هزار ميلي متر در سال است كه بارش‌هاي شديد همواره اين رودخانه‌ها را مورد تعرض قرار مي‌دهد. درصد بالايي از مواد غذايي بومي‌ها در اين ناحيه از صيد انواع ماهي از همين رودخانه تأمين مي‌شود، و اين بومي‌ها براي صيد ماهي به جاي نخ از تار عنكبوت‌هاي درشت اين نواحي استفاده مي‌كردند، به طوري كه خود آن‌ها اظهار كردند، عنكبوت‌ها با همين تارها پرندگان و حتي مارهاي كوچك را هم به دام خود گرفتار مي‌كردند.

 و اما درباره‌ي زنان لب بشقابي.اين ناحيه بايد بگوئيم كه نبايد تصور كرد كه آنها لب بشقابي مادرزاد هستند، بلكه مادران قبيله لب‌هاي دختران خود را از كودكي به اين شكل درمي آورند، بدين ترتيب كه در كودكي طي مراسمي يك سوراخ در لب بالا و سوراخ ديگري در لب پايين ايجاد مي‌كنند و يك دگمه از عاج فيل را كه در نظرشان بسيار گران‌بهاست داخل هر يك از سوراخ‌ها قرار مي‌دهند و به تدريج كه ايام سپري مي‌شود و دختران رشد مي‌كنند مادران هر شش ماه يك بار اين دگمه‌ها را از سوراخ لب‌ها خارج مي‌سازند و دگمه‌هاي بزرگ‌تري را جانشين آن مي‌كنند و در هفده يا هيجده سالگي كه قطر دگمه‌ها به هشت سانتيمتر مي‌رسد و ديگر تحمل وزن آن براي لب دخترها غير مقدور است دگمه‌يي را كه از جنس چوب بسيار سبكي است جانشين دگمه‌هاي عاج مي‌سازند باز كم كم آن را عوض مي‌كنند و دگمه‌هاي چوبي بزرگ‌تري را انتخاب مي‌كنند، به طوري كه در چهل سالگي دگمه‌ي لب آن‌ها بدون اغراق به اندازه‌ي يك نعلبكي چاي خوري است كه ديدار آنها انسان را به ياد منقار پرندگان پيش از تاريخ مي‌اندازد كه اكنون از صفحه روزگار معدوم شده‌اند.

بايد دانست كه بشقاب لب پايين بزرگتر از لب بالاست كه هر دوي آن‌ها مانند دو عدد بشقاب روي هم قرار گرفته‌اند. بدين ترتيب لب‌هاي دختران و زنان اين طايقه تقريباً ده سانتي متر جلوتر از صورت شان قرار گرفته است و منظره‌ي كريه و وحشتناكي دارند اين زشتي و كراهت وقتي بيشتر به چشم مي‌خورد كه اين دگمه‌ها را بيرون آورند. در اين هنگام ديدار آن‌ها به راستي چندش آور است. زيرا لب‌هاي آنان كه آويخته شده است به شكل دو تكه گوشت زايد چركين در مي‌آيند. اگرچه در اين قبيله دختري كه لب بشقابي نداشته باشد در نظر مردان و زنان دور از تمدن و زشت است. همان طور كه اگر يك زن پاريسي ناخن‌هاي بلند لاك زده نداشته باشد در نظر مدپرستان پاريس عجيب جلوه مي‌كند! و بيشتر اوقات زنان لب بشقابي صرف تعويض و تبديل اين دگمه‌هاي درشت عاج و يا چوبي‌يي مي‌شود كه در لب بالا و پايين خود نصب كرده‌اند، آن‌ها براي انجام اين كار دردها و ناراحتي‌هاي شديدي را تحمل مي‌كنند و از تحمل آن‌ها در واقع هيچ هدفي جز جلب توجه مردان قبيله ندارند و حقيقت اين است كه در اين قبيله دختر و يا زن دلخواه مرد آن است كه لب‌هاي بزرگتري داشته باشد، چون به اين ترتيب زن مورد توجه يك مرد هر اندازه زشت‌تر باشد مردان ديگر كم‌تر به او طمع كرده و يا او را به سرقت خواهند برد. به زودي پس از پژوهشي دامنه دار بر روي اين مسئله دريافتيم كه در چند صد كيلومتري آن قبيله كه اينك در جمهوري «كامرون» قرار دارد، قبايل سركش و جسوري زندگي مي‌كنند كه در گذشته گاه براي دزديدن زنان به اين منطقه حمله مي‌كردند اما از زماني كه به دستور سران قبيله زنان به اين وسيله زيبايي خود را از دست دادند، حملات مردان عرب براي به دست آوردن آن‌ها متوقف شد.